We hebben gidsen nodig 

0
1521

Wat mis ik in de Nederlands-Marokkaanse berichtgeving? Wat een vraag!

Als bescheiden chroniqueur van het alledaagse leven in Marokko is misschien wel mijn grootste gemis: beschrijvingen van het alledaagse leven. Hoe een land leeft, wat er leeft en hoe mensen er leven, ervaar je pas goed door een aantal jaren mee te leven en je ogen en oren goed de kost te geven. Na de eerste verwondering over alles wat nieuw is en anders ruikt, en vooral anders dan je gewend bent, begin je langzaam te ontdekken hoe het werkt. En voor mij, een echte Hollandse kaaskop, betekent ‘het’ Marokko.

Het liefst stoot je daarbij een paar keer keihard je neus, tot bloedens toe, om te realiseren dat integreren knap lastig is en een proces van meer vallen dan opstaan. Ik heb daardoor beter zicht gekregen op wat integreren betekent voor mensen die zich ergens anders moeten vestigen. Integreren kreeg duiding. En dat maakt dat het integratie-debat in Nederland voor mij grijzer is geworden in plaats van zwart-wit. Noch van politiek links, noch van rechts hoor ik ook maar iets dat mij het gevoel geeft dat er een vermogen bestaat om boven de one-liners van de ‘je-moet-alles-toch-kunnen-benoemen’-brigade uit te stijgen. Zelf denk ik de laatste tijd steeds meer: bestaat er wel één oplossing voor het probleem? Sterker, moeten we het probleem niet juist benoemen als een realiteit?

In de afgelopen jaren heb ik het genoegen gehad om veel Nederlandse-Marokkanen in Marokko te ontmoeten. Vaak met het doel zich (tijdelijk) in Marokko te vestigen. ‘Te ontdekken wat het is om in het land van mijn (groot) ouders te leven.’ Sommigen slagen nadat ze daarin ook hebben moeten ontdekken hoe Nederlands ze zijn en wat nog Marokkaans is. Anderen, een ervaring rijker of een illusie armer, vertrekken. Of zoals ooit iemand het treffend zei: ‘In Marokko ben ik voor de Marokkanen een Nederlander en in Nederland blijf ik die Marokkaan.’ Het eenvoudigst is het om dit te problematiseren. Dat begint al bij de formulering: Nederlands-Marokkaans of Marokkaans-Nederlands? Maar als je met deze mensen zelf spreekt hebben ze dat voor zichzelf wel uitgemaakt en veel zullen zeggen ‘wat maakt het uit?’

Ik geloof, ik hoop vooral, dat steeds meer van deze Nederlandse-Marokkanen, Nederlandse-Turken, Nederlandse-Afghanen etc. de voorhoede worden van een nieuwe generatie die meehelpen ons land maar ook andere landen naar nieuwe (inter) nationale identiteiten te loodsen. Minder begrensd en meer over grenzen heen. We hebben gidsen nodig in deze verwarrende tijd. En voor mij begint dat met dichter op het leven van alledag zitten en minder vanuit de grote thema’s het leven van alledag duiding willen geven. Het leven van alledag is een bron van inspiratie en nuances. En dat mis ik.

Thijs Kolster woont met zijn gezin in Marokko en schrijft sinds 2015 een wekelijks blog onder de titel ‘Verhalen uit Marokko’. Vanaf april 2016 was hij vaste columnist voor De Moslimkrant en vanaf 21 september voor Hollanda.nu. Thijs kijkt met zowel de blik van een buitenstaander en als ingezetene naar Marokko. Op die manier laat hij ons op een luchtige manier kennis maken met Marokko. Dat maakt zijn blik interessant.